Saç ekiminden sonraki ilk iki gün, ekilen bir tele asılmak grefti de beraberinde çıkarıyor. Altıncı günde bu artık geçerli değil, dokuzuncu günde ise greftler yerinden çıkma riski taşımıyor. Ameliyattan sonra belirli aralıklarla greftlerin bilerek çekildiği bir çalışmadan gelen bu bulgu, size verilen neredeyse her talimatın sebebi: ovmak yok, havlu yok, şapka yok, spor yok, deniz yok. Zaman çizelgesini bilince kurallar keyfî olmaktan çıkıyor.
İlk günlerde her greftin üzerinde küçük kabuklar oluşuyor. Aynı çalışmada, yapışmış bir kabuğa asılmak beşinci güne kadar grefti çıkarmış — yani grefte yapışmış bir kabuk, ona takılmış bir tutamak demek. Yıkama rutininin var olma sebebi tam olarak bu: tek amacı o kabukları nazikçe yumuşatıp kaldırmak, böylece greftleri yanlarında götürmek yerine kendiliğinden ayrılsınlar.
Kabuklar normalde dördüncü ile on dördüncü gün arasında dökülüyor. Yardım etmeyin. Altıncı günde bir kabuğu koparmak, insanların parasını ödedikleri greftleri kaybetmesinin en yaygın yolu — ve o anda hasar gibi görünmüyor: greft, kabuğun içinde görünmeden gidiyor.
Yarı oturur uyuyun, yıkama yok, şapka yok. Klinik koyduysa donör bandajı yerinde kalıyor. Alında bir miktar şişlik normal ve genellikle ilk gece değil ikinci ya da üçüncü günde çıkıyor.
Kliniklerin çoğu bunu kendisi yapıyor ve bu yüzden ondan önce eve uçmamalısınız. Kabukları yumuşatmak için losyon ya da köpük uyguluyor, 20–45 dakika bekletiyor, sonra düşük basınçlı ılık suyla durulanıyor. Ne yaptıklarını dikkatle izleyin; iki hafta boyunca bunu tek başınıza tekrarlayacaksınız.
Losyonu ovarak değil dokundurarak uygulayın. Kabukları yumuşatması için bekletin. Şampuanı önce avucunuzda köpürtün, sonra köpüğü ekim alanına yerleştirin — asla ovmayın. Bardakla su dökerek ya da çok zayıf, uzaktan tutulan bir duş akıntısıyla durulayın. Donör alan üçüncü günden itibaren parmak uçlarıyla normal yıkanabiliyor; dokunulmaması gereken ekim alanı.
Greftler güvene girdikten sonra parmak yastıklarıyla hafif dairesel masaj, kalan kabukların ayrılmasına yardımcı oluyor. Yine de ovalama yok, tırnak yok, sıcak su yok. On dördüncü günden sonra kabuk kaldıysa koparmak yerine her gün yumuşatmaya devam edin.
Normal şampuan, normal basınç, normal kurulama. Greftler tutunmuş durumda. Bundan sonrası yara bakımı değil bir büyüme takvimi: ekilen tellerin ikinci ile altıncı hafta arasında dökülmesi bekleniyor ve greft kaybı değil.
İlk üç-beş gece sırtüstü, yaklaşık 45 derece yarı oturur uyuyun. İki-üç yastık ya da bir boyun yastığı yeterli. İki sebebi var ve yalnızca biri greftlerle ilgili: yükseklik, ikinci-üçüncü günde tepe yapan alın şişliğini azaltıyor; düz yan yatmak ise uykuda, hissedemezken ekim alanını yastığa bastırma riski taşıyor.
Donör alan kafanızın arkasında taze bir yara; bu yüzden boynu destekleyip ense bölgesine değmeyen bir boyun yastığı, sıradan yastıktan daha rahat. İlk birkaç gece yastık kılıfının üzerine koyu renk bir havlu serin; az miktarda sızıntı normal ve leke bırakıyor.
Çoğu insan ilk haftadan sonra, kesinlikle de greftlerin güvene girdiği onuncu günde normal uyku pozisyonlarına dönebiliyor. Uykuda yüzüstü döndüğünüzü biliyorsanız yarı oturur düzeni on gün boyunca sürdürün.
| Etkinlik | En erken | Neden bu kadar | Cerrahınız başka söyleyebilir |
|---|---|---|---|
| Saçınızı kendiniz yıkamak (nazikçe) | 1–2. gün, talimata göre | Yıkama kabukları yumuşatıyor. Atlamak kabuğun daha sıkı yapışması demek; yapışmış kabuk grefti beraberinde çıkarıyor. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Ekim alanına parmak ucuyla dokunmak | 10. gün | Greftler 9. günden itibaren çekmekle çıkmıyor; 10. gün pay bırakıyor. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Ofis işine dönmek | 3–5. gün | Tıbben daha erkeni engelleyen bir şey yok. Sınır, görünüm ve kafanıza bir şey sürtme riski. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Bol bir şapka takmak | 10. gün | Greftler tutunmadan önce ekim alanına oturan her şey, çıkarılırken bir greft çekebiliyor. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Hafif yürüyüş | Hemen | Teşvik ediliyor. Hareket iyi; sorun ter ve darbe, yürümek değil. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Spor salonu, koşu, bisiklet | 14. gün | Yoğun terleme kabukları yumuşatıyor ve enfeksiyon riskini artırıyor; yükselen tansiyon da donör alanda kanamayı yeniden başlatabiliyor. | Kliniğiniz uzatabilir. Sormadan asla kısaltmayın. |
| Ağırlık, temaslı spor | 4. hafta | Zorlanma kafa içi ve saçlı deri basıncını yükseltiyor; temas, iyileşen donör alana doğrudan travma riski. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Havuz | 4. hafta | Klor iyileşen cildi tahriş ediyor ve donör yaraları kapanırken havuz bakteriyel bir maruziyet. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Deniz | 4. hafta | Tuzlu su, güneş ve öngörülemeyen darbe bir arada. Su temiz değilse havuzdan da geç. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Saçlı deriye doğrudan güneş | En az 2. hafta, 4. haftaya kadar şapka | Yeni deri kolay yanıyor ve bölge uyuşuk olduğu için hissetmiyorsunuz. Taze greftlerin üzerinde güneş yanığı onlara zarar verebiliyor. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Sauna, hamam, jakuzi | 4. hafta | Isı, ter ve bakteri aynı anda — iyileşen bir saçlı deri için en kötü bileşim. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Alkol | 5–7. gün | Kanı sulandırıyor ve susuz bırakıyor; ikisi de erken greft sağkalımının aleyhine. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Sigara | 2 hafta tamamen kaçının | Nikotin, greftlerin içine büyümesi gereken küçük damarları büzüyor. Sonucunuzu değiştirme ihtimali en yüksek bakım kuralı bu. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Saç boyası | 4–6. hafta | İyileşen cildin kimyasal tahrişi ve yeni teller kırılgan. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Ekilen saçı kesmek | 6. ay, yalnızca makasla | Altıncı aydan önce ekim alanında makine, hâlâ yerleşmekte olan telleri rahatsız etme riski taşıyor. Donör alan 3. haftadan itibaren makineyle kısaltılabiliyor. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
| Uçmak | 1. gün | Kabin basıncı greftleri etkilemiyor. Koltuk başlığından kaçının ve düzenli olarak ayağa kalkın. | Kliniğinizin yazılı talimatı farklıysa ona uyun. |
Kaynak: Bernstein RM, Rassman WR. Graft anchoring in hair transplantation. Dermatol Surg. 2006;32(2):198–204 (PubMed üzerinden) · Son doğrulama:
Bunları bekleyin ve paniklemeyin: ikinci-dördüncü günlerde alında, bazen göz çevresinde şişlik; haftalarca, bazen aylarca süren uyuşukluk; iyileşme başlarken beşinci günden itibaren kaşıntı; ekim alanında birkaç hafta içinde solan ve açık tende daha uzun süren kızarıklık; ve ikinci ile altıncı hafta arasında ekilen tellerin dökülmesi. Sonuncusu insanları fena korkutuyor. Kök yerinde kalırken saç telinin düşmesi bu; yeniden çıkış üçüncü ay civarında başlıyor.
Solan değil yayılan, ağrı ve sıcaklıkla gelen bir kızarıklık; tek bir noktadan fazlasında irin; ateş; on dakikalık hafif baskıyla durmayan kanama; ya da dördüncü günden sonra azalacağına artan şişlik varsa kliniğe yazın. İkinci-altıncı hafta civarında ekim alanındaki küçük sivilce benzeri kabartılar genellikle batık kıl çevresindeki folikülit — yaygın, tedavi edilebilir ve sayıları fazlaysa bir doktora göstermeye değer.
Saçınızın ne zaman tamamlanmış görüneceğini söylemiyor. O bir büyüme takvimi, bakım takvimi değil: görünür sonucun çoğu altıncı ile on ikinci ay arasında geliyor ve nihai değerlendirme on iki-on sekizinci aya ait.
Kliniğinizin talimatlarının ya da saçlı derinizi görebilen bir doktorun yerini de tutmuyor. Buradaki her süre genel durum ve genel durum bir teşhis değil.
Normal yıkama — sıradan şampuan, sıradan su basıncı, ekim alanına parmak ucu — yaklaşık on beşinci günden itibaren. Öncesinde her gün yıkıyorsunuz ama belirli bir teknikle: kabukları losyonla yumuşatın, ovmak yerine dokundurun ve duşun altında değil su dökerek durulayın.
Ameliyattan sonra belirli aralıklarla greftleri çeken bir çalışma, ilk iki gün bir tele asılmanın grefti her zaman çıkardığını, altıncı günde artık çıkarmadığını ve dokuzuncu günde greftlerin yerinden çıkma riski taşımadığını bulmuş. Kabuklar bu pencereyi uzatıyor: yapışmış bir kabuğa asılmak beşinci güne kadar grefti çıkarmış.
İlk üç-beş gece sırtüstü, yaklaşık 45 derece yarı oturur. Yükseklik ikinci-üçüncü günde tepe yapan alın şişliğini azaltıyor; sırtüstü uyumak da hissedemezken ekim alanını yastıktan uzak tutuyor. Çoğu insan onuncu günden sonra normal pozisyonlara dönüyor.
Sıradan antrenman için on dördüncü gün, ağırlık ve temaslı spor için dördüncü hafta. Ter kabukları yumuşatıyor ve enfeksiyon riskini artırıyor; yükselen tansiyon donör alanda kanamayı yeniden başlatabiliyor. Yürüyüş hemen serbest.
İkisi için de yaklaşık dört hafta. Klor iyileşen cildi tahriş ediyor, deniz suyu tuz ve güneş ekliyor, ikisi de donör yaraları kapanırken bakteriyel maruziyet. Su gözle görülür şekilde temiz değilse daha uzun bekleyin.
Neredeyse kesinlikle hayır. Ekilen tellerin ikinci ile altıncı hafta arasında dökülmesi bekleniyor. Kök yerinde kalırken saç teli düşüyor ve yeniden çıkış üçüncü ay civarında başlıyor. Anormal olan, ilk hafta içinde kabuklarla birlikte görünür greft dokusu kaybetmek olurdu.
Donör alan yaklaşık üçüncü haftadan itibaren makineyle kısaltılabiliyor. Ekilen alan yaklaşık altıncı aya kadar yalnızca makasla kesilmeli; öncesinde makine, hâlâ yerleşmekte olan telleri rahatsız etme riski taşıyor.